Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği’nin (SEFiA) danışmanlığını üstlendiği, WWF Türkiye’nin “Adil Geçişin Finansmanının Güçlendirilmesi” projesi kapsamında Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) desteğiyle hazırlanan “Türkiye için Adil Geçiş Finansmanı Mekanizması Önerisi” isimli rapor, Türkiye’de merkezi bütçe, karbon fiyatlandırması kaynaklı gelirler ve uluslararası iklim finansmanını bir araya getiren Ulusal Adil Geçiş Fonu’nun kurulmasını öneriyor.
Çalışma, dünya deneyimlerinden hareketle Türkiye için sosyal, ekonomik ve çevresel dönüşümü aynı çatı altında finanse eden, ulusal sahiplenmeye dayalı, çok paydaşlı, şeffaf ve performans odaklı bir Ulusal Adil Geçiş Finansmanı mimarisinin kurulmasının ertelenemez bir politika ihtiyacı olduğunu ortaya koyuyor.
Türkiye’de adil geçişi yalnızca bir iklim politikası aracı olarak değil, bölgesel kalkınma ile karbon yoğun sektörlerin dönüşümünü birlikte ve yeniden yapılandıran stratejik bir alan olarak ele alan bütüncül bir çerçeve sunmayı amaçlayan rapor, Türkiye açısından üç temel yapısal sonucu ortaya koyuyor:
- Adil geçiş yalnızca enerji politikası değil istihdam, sanayi dönüşümü, bölgesel kalkınma ve sosyal politika boyutlarını birlikte içeren bütüncül bir dönüşüm alanıdır.
- Uluslararası fonlar önemli olmakla birlikte, Türkiye’de adil geçişin toplumsal açıdan sürdürülebilir olabilmesi için çekirdek finansman mutlaka ulusal bütçeye ve kalıcı gelir kaynaklarına dayanmalıdır.
- Fonlar yalnızca teknik karbon azaltımı projelerine değil iş gücü dönüşümü, eğitim, gelir telafisi ve yerel kalkınma alanlarına da sistematik biçimde yönlendirilmelidir.
